İçindekiler
(Üst gömme modül notu: Bu yazı, TAJIMA INC. kanalındaki “TAJIMA SAI SETUP GUIDE - PREPARATION -” videosuna dayanır. Aşağıdaki adımlar, videoyu açmadan da uygulanabilecek şekilde bağımsız ve tekrarlanabilir bir iş akışı olarak yazılmıştır.)
Tajima SAI’niz “neredeyse” iplikli görünüyor ama sürekli iplik koparıyor, altta kuş yuvası yapıyor ya da dikiş dengesi bir türlü oturmuyorsa, sebep çoğu zaman gizemli değildir—genellikle atlanan tek bir kılavuz, ters yönden geçirilen tek bir disk ya da hiç açılmamış bir tansiyon elemanıdır.
Bu anlatım, videodaki ekran üstü talimatları; renk değişiminde, masura yenilemede veya makineyi başka bir operatöre devrederken her seferinde uygulayabileceğiniz “kontrol listeli” bir rutine dönüştürür.
Neler öğreneceksiniz
- SAI’de iğne numaralarının (1–8) koni yerleşimine nasıl karşılık geldiği (ve sıranın neden kritik olduğu).
- Videoda gösterilen üst iplik yolu: pres mili ve kopma algılama diski üzerindeki ok yönü dâhil.
- Aksesuar iplik geçirici aparatıyla iğne gözüne temiz ve hızlı geçirme.
- Masurayı kovana doğru yönde takma ve ipliği yuvadan geçirip yay kenarına oturtma.
- Masura kovanı “drop test” (sarkıtma testi) ile tansiyon kontrolü, ayar vidası ile ince ayar ve kovanı “klik” sesi gelene kadar yerine takma.
İlk İplik Standı Kurulumu
İğne Sırasını Anlamak (1–8)
Video, No.1’den No.8’e üst iplik sırasının ön sağdan başlayarak saat yönünün tersine düzenlendiğini belirtir. Bu tek cümle, göründüğünden daha önemlidir: renklerin yanlış iğneye gitmesini engeller ve hızlı çalışırken ipliklerin çaprazlanması/yanlış koniden çekilmesi riskini azaltır.
Pratikte bunu “standart dizilim” olarak kabul edin. Bugün yalnızca birkaç iğne kullanacak olsanız bile, standın düzenli olması arıza tespitini hızlandırır; sorunlu ipliği tahmin ederek değil, doğrudan iğne numarasına göre izleyebilirsiniz.
Konileri Doğru Yerleştirme
Konileri makaranın pimlerine yerleştirin; ardından ön sağ noktayı referans alarak saat yönünün tersine numaralandırmanın doğru olduğundan emin olun. Üretim akışında çalışıyorsanız, bu aşamada konilerin duruşunu da standartlaştırın: iplik ucu rahat akmalı, koni kenarına takılmamalı.
Hızlı kontrol: İplik geçirmeye başlamadan önce her koninin iplik ucunu hafifçe çekin. Akış “takılmadan” gelmeli. Bir koni takılıyorsa bunu şimdi çözün—yoksa sonra tansiyon/iğne sorunu sanıp yanlış yerden ararsınız.
Pro ipucu: Kasnaklama ve yerleştirmeyi standart bir iş akışına oturtuyorsanız, kasnak seçimi iplik geçirme kadar önemlidir. Birçok atölyede operatörler, sık kullanılan bedenler için ayrı bir tajima embroidery hoops seti tutar; böylece hem makine kurulumu hem de kasnaklama tarafı işten işe daha tutarlı olur.
Hazırlık kontrol listesi (İplik standı)
- Koniler pimlere yerleştirildi; No.1–No.8 ön sağdan saat yönünün tersine dizildi.
- Her koni, iplik ucu elle çekildiğinde akıcı besliyor.
- İplik uçları birbirine dolanmıyor (koniler arasında karışma yok).
Üst İplik Geçirme Prosedürü
Kılavuz Tüp ve Pres Mili Kullanımı
Videodaki sıra, üst ipliği üst iplik kılavuzunun (aksesuar parça) ucuna takmakla başlar; ardından ipliği karşı taraftan iplik tüpüne sokarsınız. Bu, makinenin iplik yoluna “temiz giriş” noktasıdır—ipliğin bir kenara sürtünmeden düzgün oturduğundan emin olmak için birkaç saniye ayırın.
Sonra yeni başlayanların en çok hata yaptığı adım gelir: tansiyon elemanlarından geçirmeden önce pres milini yukarı kaldırın.
Neden kritik: Pres mili kalkık değilse tansiyon diskleri yeterince açılmayabilir. İplik “geçmiş gibi” görünür ama aslında disklerin dışında kalır—bu da dengesiz tansiyon, hatalı kopma algısı ve kirli dikiş oluşumuna yol açar.
Tansiyon Disklerinden Geçirme
Pres milini kaldırdıktan sonra video; üst ipliği sırayla iplik baskı elemanından ve tansiyon elemanlarından geçirmenizi, ardından diğer iplik baskı elemanından geçirmenizi, üst kapak oluğu boyunca orta iplik kanalına oturtmanızı ve ipliği iplik kaldırma kolunun (take-up lever) deliğinden geçirmenizi gösterir.
Videodaki önemli detay: iplik kopma algılama diski çevresinde, üst ipliğin ilerlemesi gereken yönü gösteren bir ok işaretlidir. İpliği geçirirken bu ok yönünü takip edin.
Bu “olsa iyi olur” değil. Oku ters yönden dolaştırmak; ekstra sürtünme veya yanlış algılama davranışı oluşturup rastgele kopma gibi görünen sorunlara neden olabilir.
Hızlı kontrol: Tansiyon bölgesinden sonra ipliği iğne yönüne doğru nazikçe çekin. Hissiyat; pürüzsüz ve tutarlı bir direnç olmalı—ne takıla takıla gelmeli ne de tamamen boşta akmalı.
İğne Mekanizması ve İplik Geçirici Aparat İpuçları
Video, take-up lever’dan sonra ipliği oluk boyunca aşağı indirip; kilit milinden, iğne kelepçesinden, iğne gözünden ve baskı ayağı bölgesinden geçirir.
Ayrıca aksesuar iplik geçirici aparatı da gösterilir: üçgen işaret yukarı bakacak şekilde tutun, ipliği yandan yerleştirin, aparatı bastırarak iğne oluğuna doğru kaydırın, ipliği iğne gözünden itin ve ardından aparattaki kanca ile ipliği iğne gözünün arkasından geriye doğru çekip çıkarın.
Beklenen sonuç: İğne gözünden geçirdikten sonra iplik ucunu çektiğinizde, iplik gözden temiz şekilde kaymalı; liflenme ya da “testere sesi” gibi sürtünme belirtisi olmamalı.
Video talimatı, aynı işlemi kullanacağınız diğer iğneler için de tekrarlamanız yönündedir. Yani: yalnızca dikeceğiniz iğneleri iplikleyin; ancak kullandığınız her iğneyi eksiksiz ve doğru şekilde iplikleyin.
Üst iplik geçirme tamamlanınca video, pres milini yerine geri koyup “klik” sesi gelene kadar aşağı bastırmanızı söyler.
Pro ipucu: Bazı işlerde asıl darboğaz iplik yolu değil kasnaklama stabilitesidir. tajima frames araştıran birçok operatör aslında “kumaş kayması” ve “hizalama (kayıt) kaçması” sorununu çözmeye çalışır. İplik yolunuz doğruysa, kayma problemini kasnaklama tarafında aramak daha hızlı sonuç verir.
Kurulum kontrol listesi (Üst iplik)
- İplik, üst kılavuz ucuna takıldı ve karşı taraftan iplik tüpüne yerleştirildi.
- Tansiyon elemanlarından geçirmeden önce pres mili yukarı kaldırıldı.
- Üst iplik, kopma algılama diski üzerindeki ok yönünü takip ediyor.
- İplik, take-up lever deliğinden geçti ve oluk boyunca iğne bölgesine indi.
- İğne gözü temiz şekilde ipliklendi (gerekirse aksesuar iplik geçirici ile).
- Pres mili aşağı bastırıldı ve “klik” ile yerine oturdu.
Masura Kovanına Hakim Olmak
Doğru Sarım Yönü (Saat Yönü)
Video, masura prosedürüne yatak bölümünün ön kapağını açıp mandal kolunu tutarak masura kovanını (bobbin case) döner kancadan (rotary hook) çıkarmakla başlar.
Masurayı kovana yerleştirirken video, masura ipliğinin sarım yönünün kovana yerleştirirken saat yönünde olması gerektiğini belirtir.
Ardından ipliğin ucunu tutarken alt ipliği masura kovanındaki yuvadan geçirip yay kenarına yönlendirin.
Video ayrıca hızlı bir doğrulama verir: Alt ipliği çektiğinizde masura ters yönde (saat yönünün tersine) döner. Bu, masurayı ters takmadığınızı anlamanın pratik yoludur.
Hızlı kontrol: Masura iplik ucunu birkaç kez çekin. Dönüş yönü videodaki kontrolle uyuşmuyorsa masurayı çıkarıp yeniden yerleştirin—“belki diker” diye bırakmayın.
Tansiyon için Drop Test (Sarkıtma Testi)
Alt iplik tansiyonunu ayarlamak için video, masura kovanını iplik ucundan tutarak sarkıtıp ileri-geri sallamayı gösterir. Alt iplik yavaş yavaş çıkıyorsa tansiyon uygundur.
Neden önemli: Masura kovanı, dikiş dengesinin temel referansıdır. Aşırı gevşek ya da aşırı sıkıysa, üst tansiyonu ne kadar kurcalasanız da stabil sonuç yakalamak zorlaşır.
Beklenen sonuç: Hafif sallama/sekme hareketinde iplik yavaşça salınmalı—ne hızla boşalmalı ne de hiç hareket etmemeli.
Tansiyon Vidasını Ayarlama
Ayarlama gerekiyorsa video, masura kovanı için kullanılan düz tornavida ile tansiyon ayar vidasını çevirmenizi söyler.
Opsiyonel yükseltme (yalnızca darboğaz kasnaklamaysa): Dikiş kaliteniz iyi ama kasnaklama, yeniden kasnaklama veya kumaş sürünmesi yüzünden zaman kaybediyorsanız; iş akışı aracı olarak magnetic hoops for tajima embroidery machines size fayda sağlayabilir—özellikle bazı giysi türlerinde daha tutarlı sıkma basıncı ve daha hızlı yükleme için.
Son Makine Hazırlığı
Masura Kovanını Takma
Video, montajdan önce masura kovanından yaklaşık 5 cm alt iplik çekmenizi ister. Ardından masura kovanını döner kancanın içine yerleştirip “klik” sesini duyana kadar itin.
Bu “klik”, kovanın yerine oturup kilitlendiğinin mekanik teyididir.
Hızlı kontrol: Klik sesi/hissi yoksa kovayı çıkarıp tekrar takın. Yarım oturmuş kovan; ani kuş yuvası, iplik sıkışması ve en kötü senaryoda hasar için klasik sebeptir.
Son olarak yatak bölümünün ön kapağını kapatın. Video, bunun kurulumun bu aşamasını tamamladığını belirtir.
Gizli sarf malzemeleri & hazırlık kontrolleri
Kısa kurulum videolarında çoğu zaman “biliniyor” varsayılan ama ilk deneme dikişinin başarılı olup olmamasını ciddi etkileyen noktalar:
- Üst iplik vs alt iplik eşleşmesi: Genellikle alt ipliğin stabil ve tutarlı olması, üst ipliğin de tansiyon yolundan akıcı geçmesi istenir. İplik türü/finish değiştirirseniz drop test davranışını ve dikiş dengesini yeniden kontrol etmeniz gerekebilir.
- İğne ucu mantığı: İğne seçimi kumaş tipine (dokuma/örme) ve desen yoğunluğuna bağlıdır. Atlanan dikiş veya iplik tiftiklenmesi görürseniz; iğnenin durumu ve uç tipi ilk kontrol edileceklerdendir—her zaman makine kılavuzunuz ve iğne tedarikçinizin önerileriyle çapraz kontrol edin.
- Nakış tela (stabilizer) ve üst kaplama (topping): Video ipliklemeye odaklansa da gerçek üretimde kumaş destek sistemi, nakışın düz kalıp kalmayacağını belirler. Esnek veya kabarık kumaşlar genellikle daha fazla destek ister; tüylü yüzeylerde dikişin kumaşa gömülmesini önlemek için üst kaplama faydalı olabilir.
- Küçük el aletleri & bakım sarfları: Makas/iplik kesici, güvenli iğne müdahale aparatı, tüy-lif temizleme malzemeleri ve küçük bir tornavidayı erişilebilir tutun. Kanca çevresinde biriken tüy/lif zamanla tansiyon dengesizliğine katkı sağlayabilir.
Karar ağacı (bir sonraki “yükseltmeyi” yalnızca gerçek darboğazınızı çözüyorsa seçin)
- Dikişler dengesiz ve drop test başarısız → önce masura kovanı tansiyonunu düzeltin; sonra üst iplik yolunu değerlendirin.
- Drop test geçiyor ama üst iplik sık kopuyor → pres mili adımını ve algılama diski ok yönünü yeniden kontrol edin.
- İplikleme ve tansiyon doğru ama desen giyside kayıyor → kasnaklama yöntemini değerlendirin; daha hızlı ve tutarlı sıkma için mıknatıslı kasnak/çerçeve düşünebilirsiniz.
- Aynı deseni tüm gün tekrarlıyor ve sık renk değiştiriyorsanız → çok iğneli iş akışı zaten avantajınız; operatörler arasında koni sırası ve masura kontrollerini standartlaştırmaya odaklanın.
Pro ipucu: Farklı yerleşimler için kasnak stillerini karşılaştırırken atölye notlarınızda terminolojiyi tutarlı tutun. İnsanlar sıkça tajima embroidery hoop (tek bir kasnak tipi) ile tüm kasnak sistemini karıştırır; bu da yeni operatör eğitiminin zorlaşmasına neden olur.
Operasyon / Adım kontrol listesi (Dikişe hazır doğrulama)
- Koni sırası doğru; kullanılacak iğneler tamamen ipliklendi.
- İplik geçirme sırasında pres mili kaldırıldı ve sonrasında “klik” ile aşağı oturtuldu.
- Üst iplik, algılama diski ok yönünü takip ediyor.
- Masura saat yönünde sarım yönüyle takıldı; iplik yuvadan geçip yay kenarına oturtuldu.
- Drop testte iplik yavaş salınıyor; ayar vidası yalnızca gerekirse ayarlandı.
- Yaklaşık 5 cm alt iplik ucu çekildi.
- Masura kovanı döner kancaya takıldı ve klik sesi/hissi alındı; yatak kapağı kapalı.
Sonuç & Devir Teslim
Bu noktada videodaki “Preparation” aşamasını tamamlamış olursunuz: koniler doğru sırada, üst iplikler doğru yoldan (pres mili ve algılama diski yönü dâhil) geçirilmiş, iğneler aksesuar aparatla ipliklenmiş ve masura kovanı doğru yönde takılıp drop test ile tansiyonu kontrol edilerek “klik” teyidiyle yerine oturtulmuştur.
Operatörler arası devir teslimde iki şeyi not edin: (1) iş için hangi iğne numaralarının aktif olarak iplikli olduğu, (2) masura kovanının drop testi ayar gerektirmeden geçip geçmediği. Bu küçük not, bir sonraki kişinin doğru kurulumu “düzeltmeye” çalışıp bozmasını engeller.
Bir sonraki adımınız giysi üretimiyse, yerleşim ve tekrarlanabilirlik ihtiyacınıza uygun kasnak/çerçeveyi seçin. Örneğin cep ve şapka iş akışlarında tajima pocket frame veya tajima cap frame gibi özel sistemler sık kullanılır—ancak hangi sistemi kullanırsanız kullanın, yukarıdaki iplik ve masura temelleri aynıdır.
Arıza Giderme & Toparlama
Aşağıda, videoda gösterilen adımlarla doğrudan ilişkili en yaygın arıza desenleri; Belirti → Olası neden → Hızlı test → Çözüm → Alternatif formatında verilmiştir.
1) Belirti: Üst iplik başlangıçtan kısa süre sonra sürekli kopuyor
- Olası neden: İplik, pres mili kaldırılmadığı için tansiyon disklerinin içine tam oturmadı.
- Hızlı test: Bir iğneyi koniden take-up lever’a kadar yeniden iplikleyin; pres milini özellikle kaldırarak ipliği geçirin ve ipliği çektiğinizdeki “hissiyatı” karşılaştırın.
- Çözüm: Videodaki sırayı izleyerek yeniden iplikleyin; tansiyon elemanlarından geçirmeden önce pres milini kaldırın, sonra “klik” ile aşağı oturtun.
- Alternatif: İğne gözünde görüş zayıfsa aksesuar iplik geçiriciyi videodaki gibi kullanın (üçgen yukarı, yandan yerleştir, oluğa kaydır, göze it, kancayla arkadan geri çek).
2) Belirti: Drop testte alt iplik hızla boşalıyor
- Olası neden: Masura kovanı tansiyonu çok gevşek.
- Hızlı test: Kovayı iplikten sarkıtıp videodaki gibi hafif sallayın/sekletin; ipliğin çok hızlı akıp akmadığını gözleyin.
- Çözüm: Masura kovanı düz tornavidasıyla tansiyon ayar vidasını çok az sıkın, sonra drop testi tekrarlayın.
- Alternatif: “Yavaş salınım” bir türlü yakalanmıyorsa önce masura kovanındaki yuvadan yay kenarına giden iplik yolunu söküp yeniden geçirin—yanlış geçiş, kötü tansiyon gibi davranabilir.
3) Belirti: Alt iplik neredeyse hiç hareket etmiyor (drop testte zor salıyor)
- Olası neden: Masura kovanı tansiyonu çok sıkı veya iplik yuvadan yay kenarına doğru düzgün oturmadı.
- Hızlı test: İplik ucunu elle çekin; kilitlenmiş gibi hissediyorsa masurayı çıkarıp ipliği yuvadan yeniden yönlendirin.
- Çözüm: Masura kovanı iplik yolunu yeniden geçirin; ardından tansiyon vidasını çok az gevşetip tekrar test edin.
- Alternatif: Masura ters takıldıysa yönü düzeltin: kovana yerleştirirken sarım yönü saat yönünde olmalı; ipliği çekince masura saat yönünün tersine dönmeli.
4) Belirti: Masura kovanını taktıktan hemen sonra kuş yuvası / sıkışma
- Olası neden: Masura kovanı döner kancaya tam oturmadı (klik yok).
- Hızlı test: Kovayı çıkarıp tekrar takın; klik sesini/hissini arayın.
- Çözüm: Klik gelene kadar yeniden takın; videodaki gibi takmadan önce yaklaşık 5 cm alt iplik ucunu çekin.
- Alternatif: Tekrarlayan denemelerde oturmuyorsa durun ve kanca bölgesinde tüy/lif veya engel olup olmadığını kontrol edin (temizlik genelde faydalıdır; ancak doğru yöntem için makine kılavuzunu izleyin).
5) Belirti: Kurulumda renk/iğne eşlemesi karışıyor
- Olası neden: Koniler, ön sağdan saat yönünün tersine No.1–No.8 sırasına göre yerleştirilmedi.
- Hızlı test: Ön sağda durup numaraları saat yönünün tersine takip edin; hedef renk diziliminizle karşılaştırın.
- Çözüm: Yeniden ipliklemeden önce konileri doğru sıraya alın.
- Alternatif: Ekip çalışmasında konileri etiketleyin veya herkesin bir bakışta doğrulayacağı standart bir “ana dizilim” oluşturun.