Czytelny drobny napis 5–6 mm w PE Design 10/Next (bez wbudowanego narzędzia Small Text)

Jest taki moment, który potrafi zepsuć humor nawet doświadczonej osobie: na ekranie projekt wygląda ostro i czytelnie, a po wyszyciu (i pierwszym praniu gotowej odzieży) napis zamienia się w nieczytelny, „kuloodporny” kłąb nici.

Drobne liternictwo to najtrudniejszy test dla haftu maszynowego. To miejsce, w którym fizyka wygrywa z życzeniami projektanta. W PE Design 10/Next wbudowana funkcja „Small Text” działa jak danie z mikrofalówki — szybko, wygodnie i bezpiecznie, ale nie masz wpływu na „przepis”. Dostajesz to, co dostajesz.

Tymczasem w pracy komercyjnej potrzebujesz kontroli: łuków, dopasowania do różnych materiałów i świadomego zarządzania minimalnymi tolerancjami przy literach 5 mm. Ten poradnik ma przeprowadzić Cię od „może się uda” do „wiem, że wyjdzie”. Pokażemy, kiedy korzystać z presetów oraz — co ważniejsze — jak ręcznie przygotować zwykłe czcionki TrueType tak, aby szyły się poprawnie w małej skali.

Ograniczenia wbudowanego Small Text w PE Design

Presety „Small Text” w PE Design to w praktyce zamknięte „pojemniki”. Brother przygotował je tak, aby były czytelne, ale ta „ochrona” kosztuje elastyczność. Zwykle nie da się ich transformować (łuk/krzywa) i najczęściej nie masz dostępu do pełnych „Sewing Attributes”, żeby korygować gęstość czy inne parametry.

Dla początkujących to świetna siatka bezpieczeństwa. Dla osoby, która chce dopasować napis do czapki z daszkiem albo do łuku w logo — bywa to kajdanami.

Materiał podkreśla kluczową rzecz w hafcie: skala determinuje rodzaj ściegu.

• Mikroskala (3–4 mm): przy tej wielkości satyna (zygzak) jest fizycznie problematyczna — wkłucia byłyby tak blisko, że materiał zaczyna się „dziurawić”. Dlatego oprogramowanie przełącza się na Run Stitch (pojedyncza linia).
• Mała skala (5–6 mm): to „strefa ryzyka”. Dla profesjonalnego, błyszczącego efektu chcesz satynę, ale ustawienia domyślne dla zwykłych fontów potrafią zrobić „korek na autostradzie z nici”, co kończy się zrywaniem, odchyleniem igły i brakiem czytelności.

Co presety robią dobrze (i dlaczego są popularne)

Wbudowane presety są popularne, bo zdejmują z Ciebie zgadywanie. Po wybraniu wariantu program automatycznie dobiera architekturę ściegu do konkretnej wysokości w milimetrach.

W przykładzie z filmu widać, że wbudowany napis ma długość ściegu 1,1 mm. To nie przypadek — to wyliczony „sweet spot”. Wskazówka z praktyki: gdy ściegi spadają poniżej ~1 mm, zamiast równego rytmu maszyny zaczynasz słyszeć bardziej „mielący” dźwięk, bo maszyna walczy o zawiązanie ściegu w zbyt ciasnym miejscu. Presety ograniczają to ryzyko, wymuszając bezpieczniejsze długości ściegu.

Minus: ograniczona kontrola (i „bug czcionki”, który nie zawsze jest bugiem)

Cena za wygodę to frustracja: wybierasz narzędzie, wpisujesz tekst, a zakładka „Sewing Attributes” bywa wyszarzona albo mocno ograniczona. Pracujesz na autopilocie.

Film pokazuje też częsty moment paniki: Small Text Font #08 potrafi wyświetlać się jako pełne bloki zamiast liter. Zanim przeinstalujesz program, sprawdź… klawiaturę.

• Co się dzieje: część wbudowanych fontów haftu jest przygotowana wyłącznie pod wielkie litery (lub specyficzne mapowanie znaków).
• Szybka poprawka: jeśli widzisz bloki, włącz CAPS LOCK i wpisz tekst wielkimi literami. To często kwestia mapowania, a nie uszkodzonego pliku.

Uwaga: bezpieczeństwo maszyny i prędkość testów
Przy testach drobnego, gęstego tekstu nie uruchamiaj maszyny na pełnych prędkościach przemysłowych (1000+ SPM).
* Ryzyko: igła generuje dużo ciepła w gęstej satynie; przy wysokiej prędkości może to topić syntetyczne nici lub zwiększać ryzyko złamania igły przez odchylenie.
* Strefa bezpieczniejsza: ogranicz prędkość do 600–700 SPM dla drobnego liternictwa. Maszyna ma brzmieć płynnie, nie „wściekle”.

Wybór czcionki TrueType do małych rozmiarów

Jeśli musisz wygiąć napis albo trzymać się fontu marki, wychodzisz poza presety i używasz czcionek TrueType. Ale fizyki nie oszukasz — igła i nić mają swoją „grubość roboczą”.

Dlaczego „prosto i wąsko” często wygrywa przy 5–6 mm

Żeby wygrać przy 5–6 mm, potrzebujesz fontu o „haftowalnej geometrii”.

• Unikaj: szeryfów (np. Times New Roman), brush scriptów i skomplikowanych fontów o zmiennej grubości — cienkie elementy znikną, a detale zbiją się w grudki.
• Wybieraj: proste, blokowe fonty o równej grubości, np. Arial Narrow.

To jak malowanie: nie zrobisz szczegółowego portretu wałkiem do ścian. Nić i igła mają stałą „szerokość”. Wąski, prosty font zostawia więcej „światła” w środku liter (oczka w „a/e/o”), dzięki czemu nie „zasklepiają się” haftem.

Dopasowanie rozmiaru „na oko” (metoda z filmu)

Nie ufaj wartościom w punktach (pt) — różnią się między fontami. Digitalizuj wizualnie:

1. Utwórz obiekt „kontrolny” wbudowanym narzędziem Small Text w docelowym rozmiarze.
2. Wpisz tekst TrueType obok.
3. Ręcznie przeskaluj TrueType tak, aby wysokości wyglądały identycznie.

Kluczowe ustawienia: gęstość dla tekstu 5 mm

To jest sedno. Jeśli masz zapamiętać tylko jedną rzecz — zapamiętaj te liczby.

Diagnoza problemu: domyślna gęstość jest za duża

W filmie domyślna gęstość dla zwykłego tekstu to 5,0 lin./mm. Szybki test wizualny: przełącz podgląd na punkty/ściegi. Jeśli wygląda jak prawie pełny, czarny pasek — jest za gęsto. Po wyszyciu będzie to sztywne, nieprzyjemne i często spowoduje marszczenie materiału wokół napisu.

Zbyt duża gęstość w tej skali powoduje „wypychanie nici”: nie ma miejsca na kolejne wkłucie, więc igła „przepycha” wcześniejsze nitki. Krawędzie robią się poszarpane i „meszkowate”.

Dokładna zmiana gęstości pokazana w materiale

Żeby uratować projekt, trzeba ręcznie nadpisać domyślne wartości.

• Działanie: otwórz Sewing Attributes.
• Zmiana: obniż Density z 5,0 do 3,7 lin./mm.

Logika: większy odstęp między rzędami ściegu pozwala igle wchodzić w materiał bez walki z już położoną nicią. Efekt jest gładszy, bardziej miękki i często… czytelniejszy niż przy większej gęstości.

Dlaczego gęstość działa (czyli „po co”)

W small text embroidery digitizing często „mniej znaczy więcej”. Zarządzasz strukturą 3D. Domyślna gęstość zakłada pełne krycie tkaniny, ale przy 5–6 mm sama nić daje objętość. Mniejsza liczba wkłuć ogranicza też efekt „falowania” materiału pod naciskiem tysięcy drobnych ściegów.

Pull compensation — magia czytelnych krawędzi

Gęstość rozwiązuje „korek” wewnątrz litery. Pull compensation pomaga utrzymać kształt na krawędziach.

Problem z domyślną długością ściegu (i co oznacza)

Nić pracuje pod naprężeniem. Gdy haftujesz kolumnę, naprężenie ściąga materiał do środka i kolumna wychodzi węższa niż na ekranie. To, co ma 1,0 mm na podglądzie, może wyjść jako 0,7 mm. Przy małym tekście taka strata potrafi „zabić” literę.

Dokładna zmiana pull compensation z filmu

• Działanie: w Sewing Attributes znajdź Pull Compensation.
• Zmiana: zwiększ do 0,3 mm.

Jak to sobie wyobrazić: pull compensation to „rysowanie poza linią”. Program ma szyć minimalnie szerzej, żeby po ściągnięciu przez naprężenie kształt wrócił do planowanej grubości. Przy 0,3 mm wzmacniasz cienkie elementy liter, żeby nie zniknęły w strukturze materiału.

Praktyczny „przepis na mały tekst” do zapisania

Dla tekstu satynowego 5–6 mm (w filmie) zapisz sobie:

• Font: prosty blokowy / bezszeryfowy (np. Arial).
• Density: 3,7 lin./mm (rozluźnij).
• Pull Comp: 0,3 mm (pogrub).
• Underlay: tylko Center Run (unikaj edge run/zygzak przy tej skali — robi się zbyt masywnie).

Doprecyzowanie z praktyki: skalowanie i pytanie o „limit 1 mm”

Częste pytanie brzmi: „Czy mogę po prostu przeskalować gotowy projekt?” Odpowiedź praktyczna: bardzo ostrożnie. Zmiana rozmiaru o 10–15% zwykle bywa bezpieczna, ale zmniejszanie dużego logo do rozmiaru na rękaw bez redigitalizacji to prosta droga do katastrofy: liczba ściegów zostaje, a pole maleje — gęstość eksploduje. Po skalowaniu zawsze wróć do atrybutów i skoryguj parametry.

Dlaczego ręczna digitalizacja daje więcej niż presety

Po co robić to ręcznie, skoro są presety? Bo klienci rzadko chcą prosty napis. Chcą łuku nad logo, napisu wzdłuż naszywki albo dopasowania do panelu.

Wbudowany Small Text nie daje transformacji

Presety są sztywne — przy próbie użycia efektu krzywej opcje bywają niedostępne.

Tekst TrueType można transformować (i nadal zachować czytelność)

Stosując technikę Arial Narrow + ręczne ustawienia, odzyskujesz pełną kontrolę w „Text Attributes”.

Możesz użyć Transform > Arc, co jest kluczowe np. dla:

• nazw firm na czapkach,
• naszywek i emblematów,
• kreatywnych układów logo.

Kontrola efektu: porównanie „przed i po”

Po wyszyciu porównaj ręcznie dostrojony tekst z presetem. Powinien być równie czytelny, a dodatkowo ułożony w zaprojektowanym łuku.

Primer

Zanim położysz choć jeden ścieg, pamiętaj: mały tekst nie wybacza. Przy standardowym hafcie 95% poprawnego ustawienia wygląda „OK”. Przy małym tekście 95% wygląda źle.

Sukces opiera się na trójkącie: plik (który poprawiliśmy), igła i trzymanie materiału.

Ukryte materiały i kontrola przygotowania (o których łatwo zapomnieć)

Nie zaczynaj bez:

1. Igła 75/11 lub 70/10: standardowa 90/14 robi „kratery” nieproporcjonalne do liter 5 mm.
2. Nić 60 wt (opcjonalnie): jeśli na 40 wt (standard) masz problem z czytelnością, spróbuj cieńszej nici.
3. Folia rozpuszczalna / topping: nawet na bawełnie cienka warstwa na wierzchu pomaga, żeby drobne ściegi nie „utonęły” w włóknie.

Drzewko decyzji: materiał → stabilizacja dla małego tekstu

Mały tekst deformuje się natychmiast, jeśli materiał przesunie się choć ułamek milimetra.

• Scenariusz A: dzianiny (polo, T-shirt)
  • Ryzyko: ściąganie materiału i „zamykanie” oczek liter.
  • Rozwiązanie: stabilizator typu cutaway (np. no-show mesh), często w 2 warstwach. Tearaway przy dzianinach bywa zbyt słaby.
• Scenariusz B: tkaniny stabilne (canvas, twill, czapki)
  • Ryzyko: twardy materiał + odchylenie igły = krzywe linie.
  • Rozwiązanie: średni tearaway; dopnij w ramie „na bęben”.
• Scenariusz C: wysoki włos (ręczniki, polar)
  • Ryzyko: litery giną w runie.
  • Rozwiązanie: topping rozpuszczalny + solidny stabilizator cutaway.

Usprawnienie narzędzi (gdy mocowanie w ramie staje się wąskim gardłem)

Możesz mieć idealne 3,7 i 0,3 mm, ale jeśli materiał przesuwa się w ramie podczas szycia — tekst się nie uda. To częste przy klasycznych ramkach skręcanych, które potrafią zostawiać „odciski ramy” albo nierówno trzymać grube szwy.

• Sygnał: haftujesz nazwę firmy na grubej kurtce i rama „puszcza” w trakcie, albo napis wychodzi pod kątem.
• Kryterium: jeśli walczysz ze śrubą albo bolą Cię palce po dopięciu 10 koszulek, problemem jest metoda trzymania.
• Ulepszenie: wiele pracowni produkcyjnych przechodzi na tamborki magnetyczne — szybkie dociskanie bez wciskania materiału w pierścień wewnętrzny, mniej odcisków i bardziej płaska powierzchnia (kluczowa dla małych liter).

Uwaga: bezpieczeństwo magnesów
tamborki magnetyczne mają magnesy przemysłowe — znacznie mocniejsze niż „lodówkowe”.
* Ryzyko przycięcia: mogą złączyć się z siłą, która boli i może uszkodzić palce. Pracuj spokojnie i pewnie.
* Bezpieczeństwo medyczne: trzymaj co najmniej 6 cali od rozruszników serca i innych implantów.

Lista kontrolna przygotowania (koniec „Prep”)

• Igła: czy jest świeża 70/10 lub 75/11?
• Nić dolna: czy bębenek i chwytacz są czyste? (kłaczki robią pętelki przy małym tekście).
• Stabilizacja: cutaway dla dzianin / tearaway dla tkanin?
• Plik: czy zapisano do formatu maszyny (PES/DST) po skalowaniu?

Setup

Trzymaj się tej kolejności, aby przygotować program do ręcznego strojenia.

Step 1 — Przegląd wbudowanego Small Text (próbka referencyjna)

1. Otwórz narzędzie Small Text.
2. Wpisz „Test”.
3. Zwróć uwagę na rozmiar (np. 6 mm). To Twoja kotwica wizualna.

• Checkpoint: upewnij się, że ten napis działa jako obiekt „kontrolny” na polu roboczym.

Step 2 — Utwórz zwykły tekst do porównania

1. Otwórz narzędzie Text (Regular).
2. Wybierz Arial lub podobny font blokowy.
3. Wpisz „Test” obok obiektu kontrolnego.
4. Zmniejsz uchwytem narożnym, aż wysokości będą takie same.

Lista kontrolna ustawień (koniec „Setup”)

• Widać obok siebie tekst „kontrolny” i „docelowy”.
• Zaznaczony jest tekst docelowy.
• Otwarty jest panel „Sewing Attributes”.
• Widok ustawiony na „Stitch” lub „Solid”, aby ocenić krycie.

Operation

Tu wdrażasz „przepis na mały tekst”.

Step 3 — Diagnoza domyślnych atrybutów w Sewing Attributes

1. Kliknij zwykły tekst.
2. Sprawdź domyślną gęstość (często 5,0 lin./mm).
3. Kontrola w głowie: 5,0 jest za dużo dla litery o wysokości ~6 mm.

Step 4 — Optymalizacja gęstości i pull compensation (wartości z filmu)

1. Zmniejsz Density: ustaw 3,7 lin./mm.
   • Kontrola wizualna: w podglądzie powinny pojawić się przerwy/„powietrze” między liniami — to dobrze.
2. Zwiększ Pull Comp: ustaw 0,3 mm.
   • Kontrola wizualna: litery mogą wyglądać na ekranie nieco „pogrubione”. Po wyszyciu wrócą do właściwej grubości.

• Kontekst: opanowanie PE Design density adjustment to różnica między amatorską „plamą” a profesjonalnym napisem.

Step 5 — Transformacje (po to robiliśmy to ręcznie)

1. Przejdź do Text Attributes (nie Sewing Attributes).
2. Zaznacz „Transform”.
3. Wybierz Arc.
4. Dopasuj promień krzywizny do projektu (np. profil czapki).

Lista kontrolna operacji (koniec „Operation”)

• Density ustawione na 3,7.
• Pull Comp ustawione na 0,3 mm.
• Underlay tylko Center Run (albo Off).
• Projekt wycentrowany w polu ramy.

Quality Checks

Nie ufaj ekranowi. To trzeba wyszyć testowo.

Co sprawdzić na próbce

Trzymaj próbkę na dystans wyciągniętej ręki (normalna odległość czytania).

1. Czytelność: czy da się przeczytać od razu?
2. Test „O”: czy środki „e/a/o” są otwarte, czy „zaklejone” nitką? (Jeśli zaklejone — zmniejsz gęstość jeszcze bardziej, np. do 3,5).
3. Test dotyku: czy haft jest jak kamień? (Za gęsto). Powinien być stabilny, ale „zintegrowany” z materiałem.

Uwaga produkcyjna (powtarzalność)

W biznesie powtarzalność to pieniądz. Jeśli na jednej koszulce jest idealnie, a na następnej źle — digitalizacja może być OK, a zmienną jest mocowanie w ramie. Użycie stacja do tamborkowania do haftu maszynowego pomaga wkładać materiał zawsze w to samo miejsce i z podobnym naprężeniem, ograniczając „czynnik ludzki” przy małym tekście.

Troubleshooting

Gdy coś nie gra, przejdź przez tę macierz.

Objaw: zamiast liter pojawiają się bloki

• Prawdopodobna przyczyna: dany wbudowany font (np. 08) wymaga wielkich liter albo ma specyficzne mapowanie.
• Szybka poprawka: włącz CAPS LOCK. Jeśli nie pomoże, przejdź na prosty TrueType (Arial).

Objaw: tekst jest zbyt gęsty, sztywny i nieczytelny („kuloodporny”)

• Prawdopodobna przyczyna: gęstość została na domyślnej (5,0+).
• Szybka poprawka: w przepływach PE Design 10 tutorial startuj od 3,7 lin./mm i testuj.

Objaw: nić zrywa się zawsze na tej samej literze

• Prawdopodobna przyczyna: zbyt mała skala dla satyny (np. <3–4 mm) i/lub problem pod spodem (zbijanie, „gniazdo”).
• Szybka poprawka: jeśli tekst ma mniej niż 4 mm, przełącz z satyny na Run Stitch (pojedyncza linia). Nawet najlepsza gęstość nie „wciśnie” satyny w 3 mm.
• Profilaktyka: załóż świeżą igłę — stara z zadziorami potrafi strzępić nić w gęstych miejscach.

Objaw: krawędzie są poszarpane / „ząbkowane”

• Prawdopodobna przyczyna: faktura materiału przebija (ręcznik, pika polo).
• Szybka poprawka: użyj folii rozpuszczalnej (topping), żeby przytrzymać włos.
• Poprawka narzędziowa: jeśli materiał się ślizga, wzmocnij stabilizację lub przejdź na ramę magnetyczną.

Results

Wyszedłeś poza „czarną skrzynkę” presetów. Masz powtarzalną formułę: TrueType + 3,7 lin./mm + 0,3 mm Pull Comp.

Ta wiedza chroni Twoją pracę: ogranicza ryzyko zniszczenia odzieży przez zbicia nici, zmniejsza obciążenie maszyny przez nadmierną gęstość i podnosi jakość, której oczekują klienci przy brandingu.

Gdy przechodzisz z pojedynczych zleceń na produkcję, pamiętaj: oprogramowanie to tylko połowa sukcesu. Przy większych wolumenach spójrz na workflow fizyczny. Elementy usprawniające, takie jak tamborki do haftu maszynowego przyspieszające zapinanie w ramie, oraz niezawodne wieloigłowe maszyny hafciarskie, to naturalny kolejny krok dla osób, które opanowały sztukę detalu.