Auteursrechtverklaring
Inhoud
Benodigd gereedschap voor HSW-onderhoud
Commerciële borduurkoppen zijn industriële werkpaarden die miljoenen cycli draaien. Ze blijven alleen nauwkeurig (en stil) als wrijvingspunten schoon zijn en correct gesmeerd worden. Als je werkt met industriële borduurmachines, is deze smeerroutine één van de gewoontes met de hoogste ROI: minder “spookstoringen” op sensoren, stabielere draadspanning en minder ritmisch schurend geluid dat vaak de voorbode is van stilstand.
Deze walkthrough volgt de volgorde uit de video op een HSW KART-serie (KART 005 in beeld), maar is redactioneel aangescherpt naar werkplaatspraktijk: hoe je voorkomt dat olie richting elektronica kruipt, hoe je controleert of je niet te veel olie gebruikt, en hoe je na onderhoud verifieert dat de machine weer productieklaar is.

Wat je nodig hebt (zoals in de video)
- Luchtblazer: Om pluis en stof los te blazen.
- Schroevendraaier: Voor het verwijderen van afdekkappen en de naaldplaat.
- Inbussleutel (hex key): Voor specifieke bouten van de behuizing.
- Reinigingsborstel: Stevige haren om rond de grijper/onderdraadzone te vegen.
- Naai-/machineolie: Heldere, lichte olie voor naaimachines (zoals in de video gebruikt).
- Witte vet/smeer: Witte lithiumvet (voor tandwielen en cams).
- Afvaldoek / reststof: Onmisbaar voor de “inloop”-test om oliespatten op te vangen.
- Stevig kaartpapier: Een harde visitekaart of dik papier (cruciaal voor het reinigen van de spanningsveer).

Praktische voorbereiding die in veel werkplaatsen wordt vergeten
De video toont de kern-tools. In de praktijk helpen deze punten om netter en veiliger te werken:
- Olieflacon met fijne tuit: Je wilt druppels kunnen doseren; “gieten” is vragen om vlekken.
- Schone poetsdoek: Om direct overtollige olie weg te nemen (zeker bij de naaldstangen).
- Bakje voor schroeven: Zodat je naaldplaatschroeven niet kwijtraakt.
- Goede werklamp: Je werkt dicht bij messen en bewegende delen; schaduw is je vijand.
Waarschuwing: nul-energie toestand. Voordat je afdekkappen of de naaldplaat verwijdert: machine volledig uitschakelen of noodstop gebruiken. Naaldbewegingen en trimmermessen kunnen onverwacht bewegen; dat kan prik- en snijletsel veroorzaken.
Dagelijkse en wekelijkse reiniging
De eerste stap uit de video pakt de oorzaak van veel “onverklaarbare” borduurstoringen aan: stof en pluis. Borduurpluis is abrasief, mengt zich met olie tot een schuurpasta en kan sensoren vervuilen, waardoor de machine stopt op een valse draadbreukmelding.

Stap 1 — Algemeen reinigen (stof/pluis verwijderen)
Kernactie (video): Gebruik een elektrische luchtblazer om pluis uit de kop te blazen.
- Doelzones: roterende grijper (hook) en omgeving, draadbreuksensoren en het bovendraadpad.
Praktijkcheck (werkplaatslogica): Blaas niet “zomaar overal”.
- Blaas naar buiten, niet naar binnen: Richt de lucht zo dat stof weggaat van de elektronica achter/ín de kop.
- Eerst losmaken, dan blazen: Zie je vastgekoekt (viltachtig) pluis, haal het eerst los met borstel of pincet. Anders druk je het juist dieper tussen bewegende delen.
Verwacht resultaat: Minder valse draadbreukmeldingen en een grijper die niet “zanderig” klinkt.
Hoe vaak?
De video benadrukt regelmatig reinigen.
- Vuistregel: Bij pluisrijke materialen: dagelijks. Bij schonere garens/materialen: wekelijks kan voldoende zijn.
- Visuele trigger: Zie je grijze pluis op geleiders/sensorzones, dan ben je te laat.
Startchecklist (vóór olie/vet)
- Veiligstellen: Machine uit of noodstop actief.
- Werkplek: Tafelblad schoon zodat schroeven niet wegrollen.
- Middelencheck: Olie helder; vet niet gescheiden of vervuild.
- Testmateriaal: Leg reststof klaar voor de testdraai na onderhoud.
Stap-voor-stap oliën: naaldstangen en grijper
Nu naar smering. Het doel is een dunne oliefilm, geen “bad”. Te veel olie loopt langs de naaldstang naar beneden en kan vlekken geven op het eindproduct.

Stap 2 — Naaldplaat verwijderen
Kernactie (video): Draai de schroeven los en neem de metalen naaldplaat weg.
Praktijkcheck: Kijk direct naar de opening(en) in de naaldplaat. Zie je krassen/braampjes (bijv. door naaldafwijking), dan kan dat draad beschadigen. Los dit eerst op voordat je verder gaat; smeren alleen maskeert het probleem niet.

Stap 3 — Trimmer smeren (bewegend & vast mes)
Kernactie (video): Breng olie aan op het wrijvingspunt waar het bewegende mes langs het vaste mes loopt.
Techniek (zoals in de video):
- Breng 1–2 druppels aan (niet meer).
- Activeer de trimmer 1–2 keer via het scherm zodat de olie zich verdeelt.
Verwacht resultaat: Strakke afsnede en minder kans op draadophoping onder de naaldplaat.

Stap 4 — Roterende grijper (hook) oliën
Kernactie (video): Breng 2–3 druppels olie aan in de grijperbaan.
Belangrijke praktijknoot: Over-oliën is een veelvoorkomende oorzaak van olievlekken.
- Snelle controle: Haal de onderdraadspoelhouder eruit. Is alles nat of druipt het, dan is het te veel. Het mag licht glanzen, niet “zwemmen”.

Stap 5 — Spanningsveer van de onderdraadspoelhouder reinigen
Kernactie (video): Schuif een stevige visitekaart/dik papier onder de spanningsveer van de onderdraadspoelhouder om pluis los te trekken.
Waarom dit telt: Een minuscuul pluisje onder die veer verandert de onderdraadspanning en geeft onregelmatige spanning (bijv. lussen bovenop).
- Snelle check: Na het reinigen moet de onderdraad weer gelijkmatig weerstand geven bij het uittrekken.

Stap 6 — Naaldstangen oliën (veren, assen en geleiders)
Kernactie (video): Met de frontplaat verwijderd: olie op de bovenste veren/assen van elke naaldstang (1 t/m 12) en ook op de onderste geleiders.
Praktijkadvies:
- Olie niet alleen de “meest gebruikte” naalden. Ook minder gebruikte naaldstangen kunnen stroef worden door oude olie.
- Dosering: Werk met minimale druppels en veeg direct weg wat kan lopen—zwaartekracht werkt snel.

Stap 7 — Reciprocator-as oliën
Kernactie (video): Olie op de reciprocator-as (de zwarte stang achter de eerste naaldstang).
Waarom dit kritisch is: Dit punt beïnvloedt de soepelheid van de kopbeweging. Als het droog loopt, neemt wrijving en geluid snel toe.
Verwacht resultaat: Minder “klakkend”/droog geluid bij hogere snelheden.
Vet aanbrengen: kleurwisselmechanisme en rails
Olie is voor snelle, lichte bewegingen; vet is voor zwaardere belasting en langzamere overbrengingen. Daarom schakelen we hier over naar vet.

Stap 8 — Kleurwisselmechanisme invetten (cam/tandwielen)
Kernactie (video): Breng wit lithiumvet aan op cam en tandwielen die de kop verplaatsen tijdens kleurwissels.
Frequentie (video): Elke 2–3 maanden.
- Techniek: Dunne film. Niet “volproppen”; te veel vet kan zich verplaatsen en vervuiling aantrekken.

Stap 9 — Lineaire geleiderails invetten
Kernactie (video): Vet op de rails/lagers achter de kop waarmee de kop links-rechts schuift.
Snelle functionele check: Na het invetten een naaldwissel laten uitvoeren (bijv. van naald 1 naar naald 12). De beweging hoort gelijkmatig te lopen zonder schokken.
Diagnostiek en veilige testdraai
Na onderhoud heb je de “toestand” van de machine veranderd. Verifieer daarom altijd eerst met een test op reststof. Zet niet direct een klantkledingstuk onder de kop.

Stap 10 — Take-up lever (achterzijde) oliën
Kernactie (video): Open de achterste witte kap en breng olie aan op de cam/veren van het take-up lever mechanisme.
Kritische waarschuwing (video): Hier zitten elektronica/printplaten dichtbij.
- Werk schoon en gecontroleerd: Vermijd druppels richting printplaten en sensoren. Breng bij voorkeur minimaal aan en veeg direct na.

Stap 11A — Diagnostisch menu openen (debug test)
Kernactie (video): Ga naar “Spindle Speed And Encoder Test”.
Doel: Controleren of de encoder en aandrijving correct “lezen” waar de hoofd-as zich bevindt.

Stap 11B — Hoofd-as hoek controleren
Kernactie (video): Controleer de referentie voor de hoofd-as hoek (in de video: 98.7 degrees).
Interpretatie: De exacte waarde kan per machine verschillen; belangrijk is dat de waarde stabiel is. Als de waarde onlogisch springt terwijl de machine stilstaat, kan dat wijzen op vervuiling of een probleem rond encoder/aansturing.

Stap 11C — “Inloop”-test op reststof
Kernactie (video): Laat een testbestand lopen op reststof gedurende 10–30 minuten.
Waarom: In de eerste minuten kan overtollige olie zich verplaatsen. Je wilt dat op reststof zien, niet op productie.
- Luister: het geluid hoort gelijkmatig en “rustig” te zijn, zonder schrapen of piepen.
Go/No-Go checklist (na onderhoud)
- Trimmercheck: Trimmer 1–2 keer activeren; komt het mes netjes terug?
- Lekcheck: Onder de naaldplaat: vormen zich druppels?
- Spanningscheck: Onderdradweerstand gelijkmatig na reiniging van de spanningsveer?
- Geluidstest: Start rustig en luister naar metaal-op-metaal geluid.
- Vlektest: Na enkele minuten borduren: blijft de reststof schoon?
Storingen oplossen
Blijven er problemen na reinigen en smeren, werk dan systematisch: symptoom → waarschijnlijke oorzaak → snelle check → oplossing.
1) Sensorstoringen / valse draadbreuk
Symptoom: Machine stopt op draadbreuk, maar de draad is niet gebroken. Waarschijnlijke oorzaak: Stof/pluis bij sensoren of in het draadpad. Snelle check: Zie je pluis rond sensorwieltjes/geleiders? Oplossing: Grondig uitblazen en borstelen zoals in stap 1.
2) Overmatig geluid (schuren/piepen)
Symptoom: Piepend of ritmisch schurend geluid. Waarschijnlijke oorzaak: Droge naaldstangen/veren of reciprocator. Snelle check: Geluid neemt af direct na minimale olie op de betreffende punten? Oplossing: Herhaal stap 6–7 met minimale dosering.
3) Olievlekken op stof
Symptoom: Donkere vlekken of oliesporen tijdens/na borduren. Waarschijnlijke oorzaak: Te veel olie bij grijper of olie die langs naaldstangen naar beneden loopt. Snelle check: Is de onderdraadspoelhouder nat? Zie je druppels bij de naaldplaat? Oplossing: Stop, veeg schoon en draai opnieuw op reststof tot het droog blijft.
Resultaat & workflow-optimalisatie
Met deze volgorde—reinigen, precies oliën, invetten en testen—maak je van je machine een betrouwbaardere productietool.
Maar onderhoud is maar de helft. Als de machine mechanisch in orde is, maar je output of kwaliteit blijft achter, zit de bottleneck vaak in hoe je het materiaal vastzet.
Beslisboom: je workflow sneller en stabieler maken
Machine op orde? Dan proces op orde.
Scenario A: “Dikke items (jassen/tassen) en mijn standaard ringen schieten los.”
- Diagnose: Mechanische ringen leunen op frictie en kracht; bij dikke naden is dat instabiel.
- Volgende stap: Dan worden termen als magnetische borduurring relevant. Magnetische systemen klemmen verticaal en houden dikke lagen vaak consistenter vast.
Scenario B: “Ik krijg ringafdrukken op delicate sportkleding.”
- Diagnose: Je spant te hard in om gladde stof vast te houden, waardoor vezels platgedrukt worden.
- Volgende stap: Magnetische ringen verdelen druk gelijkmatiger. Veel mensen zoeken hoe een magnetische borduurring te gebruiken juist om ringafdrukken te verminderen.
Waarschuwing: magneetveiligheid. Magnetische ringen bevatten sterke neodymiummagneten.
* Beknellingsgevaar: Houd vingers uit de “klapzone”.
* Elektronica: Houd afstand tot schermen/elektronica.
* Gezondheid: Mensen met een pacemaker moeten deze ringen niet hanteren.
Upgrade-pad voor tools
Als je dit onderhoud beheerst, maar je laadsnelheid (shirts wisselen, positioneren) je productie begrenst, kijk dan naar efficiëntietools.
- Niveau 1: Goede kwaliteit borduurvlies passend bij het materiaal.
- Niveau 2: Magnetische ringen (sneller laden, minder fysieke belasting).
- Niveau 3: Capaciteit opschalen. Als één machine op 100% niet genoeg is, wordt het logisch om te kijken naar meernaald-borduurmachines te koop. Of je nu zoekt naar een tajima borduurmachine, brother meernaald-borduurmachines of een ander alternatief: de kern blijft hetzelfde—een onderhouden machine verdient geld; een verwaarloosde machine kost geld.
Setup-checklist (standaardiseer je werkplaats)
- Logboek: Noteer datum en paraaf: “geolied & ingevet”.
- Scheiden: Bewaar machineolie apart van reinigingsmiddelen.
- Planning: Zet een vaste herinnering voor de vetcyclus (elke 2–3 maanden).
- Observeren: Houd de eerste teststeken extra scherp in de gaten.
- Ringcheck: Controleer je borduurringen op slijtage/defecten; instabiele ringen geven onnodige problemen.
